STANISŁAW STASZIC 1755 - 1826 polski działacz oświeceniowy, pisarz i publicysta, filozof i tłumacz, geograf i geolog; ksiądz katolicki
Urodził się w Pile
I tam równiez żył.
Tu tworzył swe dzieła,
Twórcą reform był.
Jest naszym patronem już od lat wielu.
-Czy to stanisław Staszic?
- Tak, przyjacielu.
Taki wiersz ułożyła w 1986 roku Joanna Karasińska, wtedy uczennica klasy VI. Jej określenie "jest naszym patronem już od lat wielu" jest zgodne ze stanem naszej wiedzy - nie ma dokładnej daty nadania szkole imienia. Najstarsze kroniki zawierają zapis "Powszechna Szkoła Publiczna im. Stanisława Staszica". Nie było więc hucznego nadania jej imienia.
Stanisław Staszicurodził się w rodzinie mieszczańskiej. Andrzej Staszic, dziad Stanisława, był zgodnymi głosami mieszczan przez lat ponad trzydzieści wybierany na stanowisko burmistrza Piły. Godność tę całe dziesięciolecie przed pierwszym rozbiorem piastował również ojciec Stanisława Wawrzyniec. Wzrastał zatem Staszic w kręgu rodziny chlubiącej się długoletnią tradycją służby publicznej, w atmosferze patriotyzmu i żywego zainteresowania sprawami Rzeczypospolitej. Z domu rodzinnego wyniósł również poczucie własnej godności, cywilnej odwagi i panującej niesprawiedliwości społecznej. W swej krótkiej, skreślonej na ośmiu kartkach autobiografii zanotował później: "Przy wstępie moim na świat uderzyło mnie to nadzwyczajnie, że znalazłem w owe czasy przed sobą zapory nieprzystępne w każdym stanie, w duchownym, w wojskowym, i w cywilnym, że zrodzony z tak zacnych i tak cnotliwych rodziców, z ojca tak się w ostatnich czasach poświęcającego za swoją ojczyznę, przecież wszędzie wstydzić się musiałem swego urodzenia; wszędzie je znalazłem okryte wzgardą, odrzucone od czci, od urzędów, od ziemi".